دوشنبه 23 مهر 1397

به سایت موسسه آموزشی فرزانگان خوارزمی خوش آمدید.میزبانان شما در سایت جامع اینترنتی خوارزمی:دکتر محمود شیرزاد-مهندس سعید ابراهیمی

empty    

 
 

 

مشاوره و مقاله
نقش والدین در موفقیت تحصیلی فرزندان

 

دکتر محمود شیرزاد

اصول مطرح شده در این یادداشت به هیچ روی ابداعی نیستند، بلکه ما نیز مشابه آن را به کرات در آثار پژوهشگران این عرصه دیده و با تجربه سالیان کار آموزشی خود در آمیخته ایم و صرفا مواردی که در میدان عمل قابل هضم و جذب بوده است در اختیارتان قرار می دهیم.

 

 

1) شناخت شخصیت و ویژگی های فردی:

 هر یک از ما استعدادها، سلایق، عادات فردی و توانایی های ویژه ای داریم و سال هاست که با همین شخصیت زندگی می کنیم. با این وصف هنوز ممکن است شخصیت واقعی خود را آن گونه که باید نشناسیم. در حالی که آگاهی از این توانایی ها و تمایلات، تاثیر به سزایی در یادگیری و موفقیت تحصیلی ما دارد.

چیزی که نباید از یاد برود این است که در این زمان محدود نه می توانیم این عادات را کاملا تغییر دهیم و نه نیازی به این تغییر داریم بلکه باید همین ویژگی های فردی خود را مبنا قرار داده و تمامی فعالیت هایمان را تابع این تمایلات اولیه گردانیم، وگرنه با تردید و دودلی مواجه خواهیم گشت که وقت سوز خواهد بود. ژان ژاک روسو در این باره از تمثیل خوبی استفاده کرده است. «اگر مانع روییدن شاخه گیاهی به طور عمودی شویم، شیره نباتی که در عروق آن جاری است تداوم خود را از دست نمی دهد و بالاخره دنباله آن مجددا امتداد قائم پیدا خواهد کرد.»

بنابراین دانش آموزان این دوره (به ویژه کنکوری ها) مطالعه و یادگیری خود را باید براساس ساعت بیولوژیک بدن خود تنظیم نمایند و والدین محترم نیز باید براساس توانایی های فکری و جسمی که از فرزند خود سراغ دارند با آنان همراهی کنند نه این که یکباره در این چند ماه انتظارات شخصی و شخصیتی خویش را در فرزندشان پی جویی کنند.

از این رو در ساعات خاصی که پرانرژی تر و کارآمدتر هستند باید نهایت بهره گیری را داشته باشند. چرا که عمده شکست دانش آموزان این دوره به جهت خواب و استراحت نیست بلکه به خاطر عدم استفاده مفید از زمان بیداری وسرحالی است!

 

 

2) وقت شناسی:

 دقایق خواب و بیداری دانش آموزان در این دوره باید حساب شده باشد. با کنترل زمان باقی مانده فرزندمان تا کنکور و زدودن عوامل اتلاف وقت در خانه می توانیم حجم زیادی از اوقات وی را به ساعات مفید و کاری تبدیل کنیم تا همواره برای مطالعه و اجرای برنامه آموزشی خود وقت کافی داشته باشد. پس ما نیز باید به «وقت و زمان» همانند مکان و منزل توجه کنیم. چون این میزان فرصتی که در اختیار دانش آموز است محدود و تجدید ناپذیر است. مطمئنا به هر میزان که ما در روابط و رفتارمان در مواجهه با «زمان باقی مانده» توازن و ضابطه ایجاد کنیم درسرنوشت تحصیلی فرزندمان تاثیرگذار خواهد بود.

 

 

3) اراده و حمایت جمعی در خانه:

 گرچه ناسازگاری فرزندان نسبت به والدین در این سنین مشهودتر است اما به رغم این، تلقی و احساس والدین برای آنان بسیار مهم است. بنابراین اگر نسبت به مدرسه و اساتید او برداشت مثبتی نداشته باشیم او نیز با همانندسازی از این احساس عملا زمان حضور در محل تحصیل را بیهوده تلقی خواهد کرد. تشویق و قدردانی از فعالیت های او باید دقیق و از سر باور باشد نه تصنعی که اگر نتوانید باورتان را نسبت به کار او درست منتقل کنید قطعا کار را مشکل تر کرده اید. برای همراهی صادقانه، لازم است که شما هم مطالعه را در برنامه های خانوادگی تان در این دوره بگنجانید. وقتی که شما در کنار فرزندتان مشغول مطالعه کتاب، روزنامه یا مجله ای هستید یا وقتی استفاده از برنامه های تلویزیون، تفریح و سرگرمی، رفت و آمدها، نوع تغذیه و سایر فعالیت های خانوادگی براساس اولویت ها و مسائل مربوط به او تنظیم شود، او متوجه خواهدشد که زحمات وی در نظر شما پراهمیت بوده است. پس شما با رفتار و کردارتان انگیزه یادگیری را در او دوچندان خواهید کرد و بدین ترتیب عملا او را در مسیر موفقیت قرار داده اید. او در این دوره به حمایت ها و موفقیت های روزانه احتیاج دارد. اطلاع و شوق والدین از موفقیت های آنی و کوتاه مدت وی او را در صعود تا آخرین پله های ترقی مصمم تر خواهد ساخت.

پس اگر در آغاز یا برهه ای از مسیر، علائم واپس گرایی در او مشاهده شد باید به کمک مشاوران و تامل و تحمل خود، به او کمک کنیم به مسیر رشد بازگردد. با ایجاد آرامش و قرار دادن فضای بهتر در اختیار وی می توانید برای داشتن تمرکز حواس بیشتر او را همراهی کنید.

 

 

4) واقع گرایی (نه کمال گرایی):

 گفته اند مرز بین خوش بینی و بدبینی، «واقع گرایی» است. بنابراین با توجه به توانایی های واقعی فرزندمان، در مواجهه با کنکور، تلاش صادقانه کنیم و بیش از حد توان از او انتظار و توقع نداشته باشیم. چرا که کمال گرایی سبب از دست دادن اعتماد به نفس وی شده و در نتیجه فاقد انگیزه لازم برای دست یابی به اهداف خود خواهد شد.

پس ضرورت دارد که از ابتدای امر، هدف او درباره نوع رشته و دانشگاه، شفاف و مشخص باشد. به یاد داشته باشید اگر دانش آموز صرفا به خاطر جلب رضایت والدین و اطرافیان به رشته خاصی تمایل نشان دهد، حتی به شرط پذیرفته شدن در آن رشته، از آنجایی که برای ادامه تحصیل انگیزه و احساس مسوولیت لازم را ندارد، دچار مشکل خواهد شد. این قبیل دانش آموزان چون خود را با امری دشوار و چالش برانگیز مواجه می سازند معمولا ترس از شکست زمینه ساز تعلل در دستیابی به هدف می گردد و این ترس از عدم موفقیت می تواند آن قدر قوی باشد که ممکن است دانش آموز از شرکت در پاره ای از آزمون های آزمایشی خودداری کند و یا دچار استرس شدید و حتی بیماری گردد و شاید از پاسخگویی به سوالات ساده آزمون هم عاجز شود. بنابراین والدین محترم با محدود کردن انتظارات خود و اطرافیان، می توانند احساس آرامش و موفقیت را به میزان زیادی در فرزندان خود بالا ببرند. به یاد داشته باشیم اگر با بیان انتظار معقول خود هم نمی توانیم اعتماد او را جلب کنیم بهتر آن است که در این باره چیزی با او مطرح نکنیم و کار را به مشاور واگذار نماییم.

 

 

5) شناخت موانع و نحوه مقابله با آن:

در دوره آمادگی کنکور گاهی با موانع پیدا و پنهان و مشکلات پیش بینی نشده ای برخورد خواهیم کرد که هرگونه اقدام سطحی ممکن است ما را با تزلزل و اختلال در برنامه مواجه سازد. در چنین شرایطی فقط والدین آگاه هستند که درهم نمی شکنند و با تسلط بر امور اجازه نمی دهند یاس و تعلل و سستی، توانایی های دانش آموز را از او سلب نماید.

پاره ای از این موانع می تواند اختلالات درونی و جسمی باشد که برای رفع آن باید به مصونیت طبیعی بدن توجه داشته باشیم و سیستم دفاعی بدن را تقویت کنیم؛ خیلی اوقات نارسایی های جزئی جسمی به اختلالات روحی و افسردگی می انجامد که تغذیه نامناسب، پرخوری، خستگی مفرط، بی حوصلگی و ناسازگاری نمونه های بارز آن هستند. به موانع بیرونی نیز باید عمیقا توجه کرد. مقایسه دانش آموز با افراد موفق فامیل و دوستان، القائات بیرونی و کنجکاوی بیهوده، حساسیت های بیش از حد، اعتیاد به تلفن، تلویزیون، اینترنت، دوستان و حضور در پای نصیحت مشاوران ناخوانده هر یک می تواند به گونه ای مانع از آن شود تا در این دوره تسلط کافی برخود داشته باشیم.

 

 

6) داشتن روحیه خوب ( شادابی و سرحالی) :

روحیه خوب یکی از عوامل کلیدی موثر در بهبود بهره وری انسان است. قوت یا ضعف روحیه، به طور ملموس در نتایج فعالیت هایی که انجام می دهیم تاثیرگذار است و یکی از ارکان مهم روحیه، همان تصویر ذهنی ماست. تصویر ذهنی در واقع برداشت درونی از دنیای بیرون است.

ساخت تصاویر ذهنی خوب و دلپذیر چیزی بیش از تسکین و آرامش است و می تواند نتایج عملی فراوانی را به دنبال داشته باشد. در دنیای امروز تمهیداتی اندیشیده اند تا در محیط کار و زندگی، شادی و نشاط به وجود آید در نتیجه نیروی کار و بازده افراد بیشتر گردد. یادمان باشد:

 

- یکی از منابع مهم شادی همین نگرش فکری و نوع نگاه ما به زندگی و آینده خود و فرزندانمان است. برای رسیدن به این مرحله ابتدا باید با خودمان آشتی کنیم و به یک نشاط درونی دست یابیم.

- فشار کار و مطالعه سبب نشود تا به یکباره معاشرت با نزدیکان و آشنایان را کنار بگذاریم بلکه ضمن رعایت اعتدال و احترام می توانیم از نشاط آن ها وام بگیریم!

- نرمش بدنی (حتی بیست دقیقه در روز) و انجام چندین بار حرکات تنفسی و استحمام مستمر در ایجاد شادابی و سرحالی در این دوره بسیار موثر خواهد بود.

- روانشناسان معتقدند که خوشحالی و خندیدن طبیعی در اوقات فراغت، نوعی تخلیه تنش های روانی محسوب شده و فرد را از کسالت، خستگی و رنج روزمره بیرون می آورد و در نتیجه قدرت یادگیری را بیشتر می کند واحساس راحتی و آرامش را نیز به ارمغان می آورد.

- در دوره ای که مغز پرکار و فعال است نیاز به مراقبت هم دارد که از طریق تفریح اعمال می شود وگرنه فعالیت بالای علمی، خستگی عصبی را به همراه دارد و روح را کسل می کند در نتیجه باعث افزایش اشتباه و خطا در یادگیری می گردد. بنابراین به والدین گرامی توصیه می کنیم که درصد بسیار کمی از زمان خود را در این دوره به تفریح خانوادگی در طول هفته اختصاص دهند. تفریح لزوما به سفر رفتن و یا گردش خارج از شهر نیست. بلکه بازی و شوخی کردن با فرزندان، شام خوردن در بیرون از خانه نیز می تواند آرامش و شادی بین اعضای خانواده به وجود آورد.

 

 

7) اعتماد به سیستم آموزشی مربوطه:

چنانچه فرزندمان دوره آموزشی خود را زیر نظر یک سیستم آموزشی طی می کند که از قبل با تحقیق و علاقه انتخاب شده است؛ پس اکنون دیگر نباید تردید و دودلی به خود راه دهیم؛ بلکه باید به اعتماد خود ادامه داده و وقت سوزی نکنیم. باید مراتب علاقه خود را نسبت به مدرسه و مسوولان آموزشی فرزندمان به گونه ای واقعی بروز دهیم تا دانش آموز گام های باقیمانده را استوارتر در مسیر موفقیت بردارد. او را باید از نظر ذهنی و روحی آماده سازیم تا برنامه های تدوین شده از ناحیه مسوولان و مشاور خود را پذیرفته و تا انتهای دوره اجرا نماید.

- به دلیل حجم زیاد منابع آموزشی و زمان محدود، معمولا دانش آموزان این دوره توان تبیین دقیق اهداف خود را ندارند. لذا برای هدف گذاری دقیق باید از یک سیستم مشاوره ای معتمد پیروی کنند چرا که هدف مبهم، برنامه ریزی را مختل می کند.

- یک مشاور آموزشی مجرب است که می تواند بر اساس پرونده تحصیلی و آزمون های مستمر دانش آموز، برنامه های درسی وی را تعدیل نموده و با تقسیم به نسبت مناسب اوقات وی بین دروس و شناخت نقاط قوت و ضعف علمی او، زمان و توانایی های او را به وی بازگرداند.

البته اعتماد به مشاور به معنی این نیست که توانایی های خودمان را دست کم بگیریم. بلکه باید در کنار او بازدهی، آرامش و تمرکز اعصاب خود را دو چندان کنیم و نهایتا در جلسه آزمون از حداکثر توانایی های خود استفاده نماییم.

- استفاده از یک سیستم مشاوره ای خوب سبب می شود تا از تکرار خطاهایی که دیگران در سال های گذشته مرتکب شده اند مصمون بمانیم. چرا که شناخت منابع جانبی و کمک آموزشی، شرکت در کلاس هایی که نمی شناسیم و یا نمی دانیم که بدان نیاز داریم یا نه، صرف وقت در شناخت رشته تحصیلی و دانشگاه و مواردی از این دست مشکلاتی است که هر ساله گریبانگیر بسیاری از داوطلبان خواهد بود.

در پایان یادآوری می کنم که شرکت در یک دوره آزمون آزمایشی معتبر (نظیر آزمون های آزمایشی سازمان سنجش)  یکی از بهترین اهرم هایی است که به هیچ روی نباید نسبت به آن اهمال کرده یا در پاره ای از آن ها غیبت کنید. چرا که دقایق تمرکز در جلسه آزمون و بررسی بالغ بر پنج هزار تست در طول دوره و آشنایی با اسلوب و چارچوب آزمون اصلی و تکرار آن چیزی نیست که اهمیت و ارزش آن نیاز به توضیح داشته باشد.

و نکته دیگر این که تکرار دروس معجزه می کند. از بتهوون موسیقی دان مشهور پرسیدند که راز موفقیت خود را در چه می دانید، گفت در سه عامل اصلی: اول: تکرار، دوم: تکرار و سوم: تکرار! واضح است که این تکرارها باهم متفاوتند و هر کدام تاثیر خاص خود را دارند . 

آخرین نکته این که در تمام طول دوره به خداوند و توجهات اش فکر کنید و کوشش کنید تا کمک و توجه اش را در اوقات مطالعه و یادگیری تجربه کنید و با احساس رضایت و خشنودی حاصل از این تجربه، این دوره را به پایان برسانید تا شاهد نتایج شیرین آن باشید.

 

دکتر محمود شیرزاد

مدیر عامل موسسه فرهنگی آموزشی فرزانگان خوارزمی

کیفیت سایت جدید خوارزمی را چگونه ارزیابی می کنید؟
نیاز به محتوای بیشتر
متوسط
خوب

 

 

  بازديد کل : 2409652 نفر   - 416453 ip   بازديد امروز : 505 نفر   - 198 ip   بازديد ديروز : 692 نفر   - 284 ip   آنلاين : 8 نفر