سه شنبه 20 آذر 1397

به سایت موسسه آموزشی فرزانگان خوارزمی خوش آمدید.میزبانان شما در سایت جامع اینترنتی خوارزمی:دکتر محمود شیرزاد-مهندس سعید ابراهیمی

empty    

 
 

 

فعالیتهای فرهنگی ، آموزشی
گوش دادن فعال

در زندگی روزمره خود صدا های مختلفی را می شنویم، مثل صدای بوق ماشین، وزش باد، صحبت آدم هایی که از کنار ما می گذرند و بسیاری از صدا های دیگر که گوش ما را می نوازند یا می آزارند. ولی آیا به همه ی آنها به صورت فعال گوش می دهیم؟ آیا نیاز است که همه صداهایی را که می شنویم، گوش کنیم؟

گوش دادن با شنیدن فرق می کند، چرا که شنیدن عملی غیر ارادی و شامل تمام صداهایی است که از محیط به ما می رسد، ولی گوش دادن عملی است فعال که تنها با خواست و اراده ی ما انجام می پذیرد. شنیدن از مرحله اول رشد با ما همراه است، نوزاد ابتدا با شنیدن، پاسخ دهی به محرکات و دنیای جدید را شروع می کند؛ بعد از آن مهارت های دیگر مثل صحبت کردن، خواندن و نوشتن را می آموزد. انسان معمولاً تا دو سالگی حرف زدن را می آموزد ولی بعضی از انسان ها ممکن است حتی تا پایان عمر توفیق آن را نیابند که مهارت گوش دادن را بیاموزند.

گوش دادن فعال هنر و مهارتی است که جلب اعتماد و درک طرف مقابل را به همراه دارد و به ما کمک می کند تا پیچیدگی های شخصیتی و روانی فرد را بهتر تشخیص داده و از بسیاری از سوء تفاهم ها جلوگیری کنیم، از این رو بسیاری از متخصصین معتقدند که گوش دادن پایه ارتباط است.

ارتباط خوب و موثر با دیگران نیازمند بودن در کنار آنها است ولی تنها «بودن» به صورت فیزیکی و جسمی در کنار آنها کافی نیست. چون ارتباط از یک سو رساندن پیام به شخص دیگر است ولی از سوی دیگر درک آن چیزی است که دیگری می کوشد به ما بگوید. گاهی در فرآیند ارتباطی اختلالی به وجود می آید که از سوی گوینده نیست، بلکه از شنونده است.

مهمترین مهارتی که به ما کمک می کند تا بتوانیم درک درست و منطقی از کلام و احساس دیگری داشته باشیم، «گوش دادن فعال» است. گوش دادن فعال را بایست آموخت و تمرین کرد، کسانی که توانسته اند مهارت گوش دادن را بیاموزند از ارتباط بهتری برخوردار گشته اند که موفقیت آن ها را در زندگی تضمین نموده است.

 

گوش دادن فعال چیست؟

گوش دادن فعال به معنی یافتن معنای گفتار دیگران در ذهن خود است. با این تعریف، شنیدن با گوش دادن متفاوت است. شنیدن فعالیتی جسمی است و نیازی به یادگیری ندارد، چرا که دستگاه شنیداری ما غیر ارادی در اثر برخورد صدا ها تحریک شده و شنیدن احساس می شود. اما گوش دادن فعال، فعالیتی ذهنی است که نیازمند یادگیری است و تا به آن توجه نکنیم ادراک نمی شود. ما با گوش های خود می شنویم اما با مغزمان گوش می دهیم.

 

فواید و کارکردهای گوش دادن:

- تمرکز بر پیام های دیگران

- برداشت کامل و درک مناسب تر منظور دیگران

- ابراز علاقه، نگرانی و توجه به دیگران

- تشویق دیگران به بیان و ابراز آزادانه و صادقانه مسائل خود

- تقویت ارتباط و تعامل خود با دیگران

- جلوگیری از سوء تفاهم ها

- افزایش قدرت یادگیری

- کمک به خودآگاهی و گسترش شناخت از خود و دیگران

- افزایش روحیه مشارکت جویی و کار گروهی

 

مهارت های اساسی گوش دادن فعال:

- توجه: یعنی توجه جسمی و غیر کلامی به طرف مقابل که به او نشان دهد دقیقاً به صحبت های او گوش می دهیم؛ مثلاً هنگام گوش دادن با بدنی مایل به جلو، در فاصله ای مناسب، رو در روی گوینده قرار گرفته و نگاه ما تا شعاع نیم متری صورت گوینده باشد؛ ضمن پرهیز از رفتار های حواس پرت کن (بازی با کلید و سکه و ...) سعی کنیم شنونده ای خشک و بی حرکت نباشیم و محیط گفتگو را از عوامل مزاحم و ترس آور دور کنیم.

- پی گیری: گاهی گوینده نگران و هیجان زده است که در حالت های چهره، تن صدا، و رفتار های او نمایان می شود؛ در این صورت باید بدون زور گویی او را به صحبت کردن دعوت کنیم. مثلاً با استفاده از جملات در باز کن (امروز سر حال به نظر نمی رسی!، خب!، بعد چی شد؟، ادامه بده و ... )، با استفاده از کلمات تشویقی کوتاه (هوم، درسته، بله و ...)، با استفاده از سوال های کوتاه و باز و یا حتی گاهی سکوت توام با توجه و مشاهده ی او می تواند این موانع را از میان بردارد.

- مهارت انعکاسی: یعنی انعکاس توضیحات و احساسات و معانی درک شده از گوینده به خود او، که نشان دهنده ی درک و فهم و پذیرش او نزد شنونده است.

 

راهکار های عملی گوش دادن فعال:

- برای درک بیشتر گوینده به علایم غیر کلامی (زبانِ بدن) او توجه کنیم.

- خود را به جای گوینده قرار داده و سعی کنیم دنیا را از دیدگاه او ببینیم و درک کنیم.

- با طرح سوالاتی از خود، حساسیت گیرندگی مان را افزایش دهیم، مثلاً «چرا او حالا این موضوع را به من گفت؟»، «منظور او چیست؟»، «نکات اصلی حرف او چیست؟» و ...

- به یاد داشته باشیم که سرعت متوسط تکلم انسان بین 125 تا 175 کلمه در دقیقه است. در صورتی که سرعت متوسط تفکر انسان بین 400 تا 800 کلمه در دقیقه است، از این فرصت مناسب برای پردازش اطلاعات گوینده استفاده کنیم.

- عوامل حواس پرتی را به حداقل برسانیم، مثل: بازی کردن با کلید و سکه، تکان خوردن با حالت عصبی، ضرب گرفتن روی میز با انگشتان، جا به جا شدن مکرر، تماشای تلویزیون، سر تکان دادن به عابرین، روزنامه خواندن و...

- ارتباط چشمی مناسب برقرار کنیم، نه آن قدر خیره شویم که گوینده را معذب کنیم و نه آن قدر به او نگاه نکنیم که تصور کند که به ارتباط با او علاقه ای نداریم.

- موانع فیزیکی را از بین ببریم، مثلاً در دفتر کار خود از پشت میز بیرون آمده و در کنار او بنشینیم و صحبت کنیم.

- بهتر است به گونه ای بنشینیم که بدن ما کمی متمایل به جلو و به طرف گوینده باشد.

- احساسات درک شده اش را به او انعکاس دهیم، با گفتن جملاتی مثل «گویا موضوعی باعث خوشحالیت شده؟»، «غمگین به نظر می رسی!» و ...

- با بیان عباراتی گوینده را به ادامه صحبت تشویق کنیم، مثلاً «خب خب!»، «بعد چی شد؟»، «جدی؟!»، «واقعاً؟!» و ...

- گوینده را با سوالات پی در پی بمباران نکنیم که احساس کند مورد بازجویی قرار گرفته است.

- در گوش دادن به مطالب مهم از یادداشت برداری نکات کلیدی غفلت نکنیم.

- درک خود را از احساسات گوینده بیان کنیم، مثلاً «به نظرم این موضوع شما را ناراحت کرده!» و ...

- گاهی موضوعات مهم مطرح شده را به گوینده یادآور شویم تا میزان درک خود را مورد ارزیابی قرار دهیم، با گفتن جملاتی مثل « چند دقیقه اجازه دهید تا ببینیم درباره چه چیز هایی صحبت کردیم، اول ...» و ...

- منظور گوینده را با کلمات خودش به او انعکاس دهیم.

- برای خوب گوش دادن و درک بهتر گوینده ضروری است تلاش نماییم برخی خصوصیات و توانایی ها را در خود افزایش دهیم، برای مثال تحقیقات نشان داده است که: «کسانی که خزانه ی واژگان غنی تری دارند، شنوندگان بهتری هستند»، «کسانی که پیشرفت تحصیلی بهتری دارند، توانایی گوش دادن آنها بیشتر است»، «زنان در تفسیر و تشخیص پیام های غیر کلامی از مردان کارآمد ترند»، «معمولاً افراد درون گرا شنوندگان بهتری هستند».

- تا وقتی که گوینده مطلب خود را تمام نکرده و یا منتظر پاسخ نیست، سخن او را قطع نکنیم.

- موقع شنیدن سخنانی که خوشایند ما نیست و یا مخالف خواسته ها و تمایلات و افکار ما هستند، صبر و شکیبایی از خود نشان داده و با علایم کلامی و غیر کلامی نامناسب از خود عکس العمل نشان ندهیم.

- عوامل مزاحم را از محل گفتگو دور کنیم، مانند: خاموش کردن رادیو، تلویزیون، ضبط صوت، در صورت ضرورت قطع تلفن و یا نصب کاغذی بر روی در اتاق با عنوان «لطفاً مزاحم نشوید» و ...

- از سد ها و موانع ارتباطی اکیداً پرهیز کنیم از جمله: دستور دادن، تهدید کردن و ترساندن؛ موعظه، نصیحت و سخنرانی کردن؛ قضاوت و انتقاد کردن؛ ارائه دلایل منطقی و یا راه حل؛ تحقیر، توهین و ناسزا؛ و ...

- در پرسش از سوال های کوتاه و باز استفاده کنیم.

کیفیت سایت جدید خوارزمی را چگونه ارزیابی می کنید؟
نیاز به محتوای بیشتر
متوسط
خوب

 

 

  بازديد کل : 2468851 نفر   - 432358 ip   بازديد امروز : 1111 نفر   - 164 ip   بازديد ديروز : 1192 نفر   - 212 ip   آنلاين : 9 نفر