يكشنبه 29 مهر 1397

به سایت موسسه آموزشی فرزانگان خوارزمی خوش آمدید.میزبانان شما در سایت جامع اینترنتی خوارزمی:دکتر محمود شیرزاد-مهندس سعید ابراهیمی

empty    

 
 

 

فعالیتهای فرهنگی ، آموزشی
لیزر ۵۰ ساله شد!

۵۰ سال پیش، روز ۱۶ مه ۱۹۶۰، نور لیزر توسط فیزیک دان جوان آمریکایی، تئودور میمن کشف شد. لیزر اشعه ‌ای معجزه آساست که در حال حاضر از کاربرد وسیع آن نمی‌توان چشم پوشید.  اینکه آیا تئودور میمن می‌دانست که آن روز، روز تولد لیزر است مشخص نیست. اما این مشخص است که این فیزیک دان ۳۳ ساله در آن زمان تحت فشار زیادی بوده، زیرا رئیسش اطمینان زیادی به آزمایش‌های وی نداشته و همکارانش گمان می‌بردند که سعی و کوشش او به نتیجه‌ای نخواهد رسید.

 

استفاده از نظریه‌ی 'گسیل القایی' انشتاین

50 سال پیش در روز ۱۶ مه ۱۹۶۰، میمن وارد آزمایشگاهش در شهر مالیبو شد و آزمایش خود را آغاز کرد: او پرتوهایی از یک لامپ فلش‌مانند را به یک یاقوت قرمز تاباند. نتیجه‌ی این آزمایش بسیار جالب بود. یاقوت نیزدر واکنش پرتوهایی فرستاد. به ازای هر فوتون (کوچکترین واحد پرتوی نور)، اتم‌های این کریستال دو فوتون به بیرون می‌فرستند. این پدیده که 'گسیل القایی' نامیده می‌شود بر می‌گردد به نظریه‌ی انشتین در سال ۱۹۱۷. انشتین این نظریه را داشت که با تابش یک فوتون به یک اتم، الکترونها به حرکت درآمده و انرژی آزاد می‌کنند. این انرژی آزاد شده تبدیل به فوتون‌های جدید می‌شود. با ادامه‌ی این روند، شمار فوتون‌ها افزایش می‌یابد.

 

موفقیت یک دانشمند جوان و حسادت دیگران

 اما آن زمان دانشمندان دیگر، چندان از موفقیت میمن خوشحال نبودند. رقیب‌های او در نیویورک در آزمایشگاهها تحقیق می‌کردند. پروفسور ولفگانگ کایزر (Wolfgang Kaiser) که بعدها در دانشگاه مونیخ آلمان کار کرد، در سال ۱۹۶۰ در نیویورک فعالیت می‌کرد. در آن آزمایشگاهها نابغه‌های فیزیک و برندگان نوبل زیادی فعالیت می‌کردند. برای مثال آنها در سال ۱۹۶۷ ترانزیستور را کشف کردند. آنها می‌دانستند که قدم بعدی لیزر است.

 پروفسور فیشر از دانشگاه کنستانس در این رابطه می‌گوید: «آنها در یک نشست بزرگ در سال ۱۹۵۹ حضور داشتند. در آنجا همه برخاستند و اظهار داشتند که نور لیزر به هیچ وجه از طریق یاقوت قرمز گرفته نمی‌شود. اما میمن در آنجا گفت: 'چرا می‌شود!'»

خود میمن بعدها گفت: « من فقط از وسائلی استفاده کردم که موجود بودند و زمان زیادی صرف جستجو برای لامپ خاص یا یک کریستال جدید نکردم. من کریستال یاقوت را که در آن زمان با خلوص زیاد در صنعت نیز تولید می‌شد، سفارش دادم. بقیه‌ی کار من فقط امور آزمایشگاهی بود».

 

دانشمندان برای لیزر انواع مختلفی قائل هستند: لیزر جامد، لیزر مایع و لیزر گازی. بنابراین اولین لیزر جامد (یاقوتی) در سال ۱۹۶۰ توسط میمن و اولین لیزر گازی (هلیوم- نئون) در سال ۱۹۶۱ بوسیله‌ی دانشمند ایرانی، علی جوان ساخته شدند.

امروزه لیزر کاربردهای فراوانی دارد، برای مثال در چشم پزشکی. از لیزر در جراحی چشم استفاده می‌شود. در دندان پزشکی لیزر برای ساختن روکش دندان کاربرد دارد. در اورولوژی برای معالجه‌ی سنگ کلیه و یا پروستات از لیزر استفاده می‌شود. پزشکان برای اندازه‌گیری جریان خون نیز لیزر به کار می‌برند. در برطرف کردن موهای زاید و رفع ضایعات پوستی نیز لیزر کاربرد دارد.

 

کاربرد لیزر درصنعت

 لیزر در صنعت نیز کاربردهای زیادی دارد. انواع لیزر برای سوراخ کردن، جوش دادن و بریدن ورقه‌های فولادی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای ساخت سی‌دی و دی‌وی‌دی نیز از باریکه‌های لیزر برای ثبت یا رمزگذاری اطلاعات روی دیسک‌های فشرده استفاده می‌شود.

 آن زمان که انشتین روی نظریه‌ی خود کار می‌کرد، احیانا نمی‌توانست در ذهن خود کاربردی به این وسعت برای لیزر مجسم کند.

کیفیت سایت جدید خوارزمی را چگونه ارزیابی می کنید؟
نیاز به محتوای بیشتر
متوسط
خوب

 

 

  بازديد کل : 2419037 نفر   - 417961 ip   بازديد امروز : 1402 نفر   - 240 ip   بازديد ديروز : 1157 نفر   - 241 ip   آنلاين : 4 نفر